Nguy cơ từ chuyện sốt đất đặc khu

Kể từ cuối năm 2017, khi dự thảo Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt được đưa ra Quốc hội bàn thảo, giá đất ở Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc bắt đầu tăng chóng mặt gấp 2-3 lần chỉ trong thời gian ngắn. Càng gần đến thời điểm dự thảo Luật kỳ vọng được Quốc hội thông qua thì cơn sốt càng tăng nhiệt.

Vấn đề là hiện tại các địa phương này vẫn chưa chính thức lên đặc khu kinh tế, trong khi các giao dịch mua bán nhà đất chỉ là viết tay không được chính quyền phê duyệt hoặc ở những khu vực vốn là đất rừng, đất nông nghiệp. Càng nguy hiểm hơn là Vân Đồn, Bắc Vân Phong vẫn chưa có quy hoạch tổng thể, nên việc chuyển nhượng, mua bán đất đai diễn ra tù mù. Trong bối cảnh giao dịch tràn lan thiếu minh bạch như vậy, cũng như tình trạng thổi giá của giới đầu cơ, chính quyền gần đây đã vào cuộc chấn chỉnh.

Như trên địa bàn huyện Vạn Ninh đã xảy ra tình trạng sốt đất chưa từng có. Nhiều khu vực bị giới đầu cơ thổi giá lên từ 10 đến 100 lần so với thời điểm đầu năm 2017. Tại Phú Quốc giá đất đã bắt đầu tăng từ năm 2014 khi Chính phủ có chủ trương biến đảo Ngọc xinh đẹp này thành đầu tàu về du lịch nghỉ dưỡng, tuy nhiên tốc độ tăng đặc biệt rất mạnh kể từ đầu năm đến nay với giá đất nhiều nơi tăng đến 20 lần. Thống kê của CBRE cho thấy hiện Phú Quốc đã vươn lên dẫn đầu cả nước ở phân khúc biệt thự nghỉ dưỡng, được kì vọng mang đến những bùng nổ đầu tư mới cho thị trường bất động sản nghỉ dưỡng năm 2018. Tình hình sốt đất tương tự cũng diễn ra tại Bắc Vân Phong.

Ngày 3/5, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Ninh có công văn gửi Sở Tài nguyên và Môi trường về việc UBND tỉnh yêu cầu tạm dừng mọi giao dịch, chuyển nhượng đất trên địa bàn huyện Vân Đồn. Theo đó, nội dung chỉ đạo bao gồm tạm dừng việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Vân Đồn đến khi quy hoạch chung xây dựng theo định hướng là đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Trước đó, ngày 2/5, UBND huyện Phú Quốc (Kiên Giang) cũng có công văn chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường tạm dừng chuyển đổi mục đích sử dụng đất đối với các trường hợp phân lô, tách thửa có diện tích dưới 500m2 trên địa bàn huyện. Theo đánh giá, thời gian vừa qua, việc phân lô, tách thửa tại Phú Quốc diễn ra phức tạp. Nhiều công ty, doanh nghiệp, cá nhân tự quảng cáo các khu phân lô, tách thửa là các dự án dân cư, nhiều người dân mua và chuyển đổi mục đích sử dụng đất để tiến hành xây dựng, dẫn đến công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, quản lý xây dựng gặp nhiều khó khăn.

Đến ngày 7/5, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lê Đức Vinh đã có văn bản gửi Sở Tài nguyên – Môi trường về việc tạm dừng chuyển mục đích sử dụng đất, tách thửa, chuyển quyền sử dụng đất tại khu vực quy hoạch xây dựng Đơn vị Hánh chính – Kinh tế đặc biệt Bắc Vân Phong. Việc tạm ngừng này có hiệu lực cho đến khi quy hoạch chung xây dựng Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt Bắc Vân Phong được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Trong khi đó, đánh giá về tiềm năng của các đặc khu kinh tế không ít những ý kiến trái chiều. Theo tiến sĩ Huỳnh Thế Du, đặc khu kinh tế khó thành công nếu chọn sai vị trí, ông cũng cho rằng Hà Nội và TP.HCM mới có các điều kiện cơ bản để phát triển và trở thành các đặc khu kinh tế của cả nước. Còn ba địa điểm được chọn làm đặc khu hiện tại dù thành công cũng không thể trở thành “cú đấm thép” để thúc đẩy kinh tế cả nước được.

Cùng quan điểm bi quan, ông Nguyễn Duy Hưng – chủ tịch công ty chứng khoán SSI hôm qua chia sẻ trên facebook cá nhân rằng: “Tôi thực sự không hiểu nếu nước ta lập ra 3 đặc khu kinh tế tự do với nhiều ưu đãi bao gồm cả thuế và tiền thuê đất thì còn có doanh nghiệp nào muốn mở cơ sở sản xuất kinh doanh ở bên ngoài các đặc khu?”. Theo ông, việc miễn thuế, miễn tiền thuê đất tất yếu sẽ dẫn đến phong trào dịch chuyển doanh nghiệp từ các tỉnh thành về đặc khu để hưởng ưu đãi. Thậm chí các doanh nghiệp sẽ chỉ mở thêm cơ sở ở các đặc khu với mục tiêu chuyển giá.

Chủ tịch SSI cũng hoài nghi về việc phát triển các ngành nghề trong đặc khu. Ông viết: “Tôi cũng không hiểu trên thế giới có mô hình đặc khu kinh tế tự do nào đã thành công mà dựa vào phát triển du lịch, khách sạn và casino không?". Ông cũng lo ngại về chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng vì: “Phát triển một lúc 3 đặc khu kinh tế tự do như vậy thì lấy đâu ra nguồn nhân lực, kể cả cao cấp, trung cấp và sơ cấp? Liệu hạ tầng ở đây có đủ hấp dẫn để thu hút được các nhân tài về lập nghiệp, hay có đủ để đón nhận làn sóng di cư của cư dân đáp ứng nguồn nhân lực cho phát triển?”.

Chốt lại, ông Hưng cũng cảnh báo: “Tôi nghĩ đặc khu kinh tế tự do bản thân nó phải như một nền kinh tế chứ đâu chỉ phát triển casino hay một vài ngành nghề nào đấy. Nếu không có lời giải cho những câu hỏi trên thì có lẽ chỉ làm cho tăng giá đất ở các đặc khu. Cũng đừng quên rằng những lần khủng hoảng trong quá khứ thường bắt đầu bằng việc tăng giá đất không kiểm soát được”.

Mẫn Nhi (Theo TGTTO)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *